W raporcie Komisji Europejskiej e Government benchmark 2025 zbadano poziom cyfryzacji usług publicznych w Europie. Jednym z badanych wskaźników była elektroniczna identyfikacja. W tej kategorii Polska znajduje się na 9 miejscu z wynikiem 91,1 pkt. Jako obywatele swoją tożsamość możemy potwierdzić poprzez takie narzędzia jak Profil Zaufany czy e-dowód z warstwą elektroniczną. Narzędziem, które w naszym kraju przyjęło się bardzo dobrze jest aplikacja m-Obywatel.
Funkcje mObywatela
Aplikacja pozwala na dostęp elektroniczny do takich dokumentów jak dowód osobisty czy prawo jazdy. Daje także możliwość zrealizowania recepty, a także zastrzeżenia PESEL-u. Aplikacja mObywatel cały czas się rozwija. Na lata 2025-2026 zaplanowano wdrożenia aż 36 nowości. Narzędzie idzie z duchem czasu. W ostatnim czasie dodana została funkcja Wirtualnego Czatu oparta na sztucznej inteligencji. Identyfikacja elektroniczna jest dziedziną, której cały czas się uczymy. Uczy się jej zarówno Państwo, które odpowiada za wdrożenie nowych funkcji do aplikacji, jak i obywatele, którym aplikacja daje nowe możliwości, ale które ciągle przyswajamy. Przykład z wykorzystaniem sztucznej inteligencji pokazuje, że sufit jest jeszcze wysoko i Państwo może jeszcze bardziej wykorzystać potencjał aplikacji. Jak pokazuje raport e Government benchmark ciągle możemy się w tej kwestii rozwijać i są państwa, które poziom elektronicznej identyfikacji mają na wyższym poziomie
Aplikacje potwierdzające tożsamość w innych państwach
Państwem, które według raportu przewodzi cyfrowej identyfikacji obywateli jest Dania. Działa tam system MitID. Narzędzie to pozwala korzystać z takich usług jak bankowość elektroniczna, składanie deklaracji podatkowych. Podobnie jak w polskim MObywatelu w MitID można elektroniczne podpisać dokument, lecz w duńskim systemie ilość darmowych podpisów jest nielimitowana. Na zdecydowanie niższym poziomie niż w Polsce i Danii jest niemiecki system identyfikacji elektronicznej. Niemcy słyną ze swojego wstrzęmięźliwego podejścia do spraw cyfryzacji. Wpływ ma na to wiele czynników, m.in. kwestie socjologiczne. Wysoki poziom życia obywateli sprawił, że społeczeństwo przez dekady nie odczuwało presji na zmiany. To jak Niemcy są w tyle m.in. za Polską jeśli chodzi o kwestię identyfikacji elektronicznej pokazuje aplikacja AusweisApp. System posiada takie funkcje jak możliwość zdalnej komunikacji z niemieckimi urzędami, czy możliwość podpisywania wybranych dokumentów online. Dużym mankamentem systemu jest jednak to, że aplikacja nie stanowi ważnego dokumentu tożsamości i działa wyłącznie z niemieckim dowodem. Powyższe przykłady pokazują jak system identyfikacji różni się w poszczególnych państwach UE. Pojawia się pytanie czy możliwy jest zintegrowany, unijny system identyfikacji elektronicznej, który byłby uniwersalny dla wszystkich państw?
EUDI Wallet, czyli europejski portfel tożsamości cyfrowej
W kwietniu 2024 roku uchwalone zostało rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1183 w skrócie nazywane rozporządzenie eIDAS 2.0. Jednym z jego założeń jest ustanowienie europejskiego portfela tożsamości cyfrowej. Dzięki portfelowi możliwe będzie potwierdzanie tożsamości i korzystanie bez ograniczeń z usług publicznych w całej UE. Będą mogły z niego korzystać osoby fizyczne i prawne. Inicjatywa ta pokazuje, że cyfryzacja jest kolejną dziedziną, którą UE chce przenieść na szczebel wspólnotowy. Warto jednak zauważyć, że system ten nie pozbawi obywateli państw korzystania ze swoich rodzimych aplikacji. Jeśli chodzi o polski system identyfikacji to EUDI Wallet będzie zintegrowany z aplikacją mObywatel.
Perspektywa rozwoju identyfikacji elektronicznej
Rozwój krajowych systemów identyfikacji i powstanie EUDI Wallet pokazują, że cyfryzacja jest dziedziną, w której mamy do czynienia z nieustannym rozwojem. Ważne będzie jednak, by społeczeństwa nadążały za zmianami. Wraz z szybkim rozwojem sztucznej inteligencji zmiany to będą niewątpliwie gwałtowne. Najbliższe lata będą ogromnym wyzwaniem dla państw i społeczeństw w dziedzinie identyfikacji cyfrowej.
Źródła:
- https://commission.europa.eu/topics/digital-economy-and-society/european-digital-identity_pl
- https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/library/digital-decade-2025-egovernment-benchmark-2025
- https://spidersweb.pl/2025/05/mobywatel-a-co-maja-inne-kraje-unii.html
- https://www.mitid.dk/en-gb/
- https://www.dw.com/pl/tagesspiegel-niemcy-zacofane-pod-wzgl%C4%99dem-cyfryzacji/a-65940167