Najnowszy komunikat Biblioteki Narodowej o stanie czytelnictwa w 2025 roku przynosi obraz rynku stabilnego, choć wciąż dalekiego od powszechności. Lekturę co najmniej jednej książki w ciągu roku zadeklarowało 41% badanych, co wskazuje na utrwalenie się postaw lekturowych w polskim społeczeństwie. Mimo że książka musi konkurować z szeroką ofertą rozrywek cyfrowych, dla dużej grupy Polaków pozostaje ona nieodzownym elementem stylu życia.
Portret polskiego czytelnika
Czytanie w Polsce ma wyraźnie określoną demografię. Lektura książek pozostaje domeną kobiet, czyta 47% pań w porównaniu do 34% mężczyzn. Najwyższe wskaźniki czytelnictwa notuje się wśród osób uczących się i studiujących (64%), co wiąże się nie tylko z obowiązkiem szkolnym, ale i silniejszym nawykiem sięgania po literaturę.
Prawdopodobieństwo bycia czytelnikiem rośnie wraz z poziomem wykształcenia oraz wielkością miejsca zamieszkania. W metropoliach powyżej 500 tysięcy mieszkańców czyta aż 71% osób, podczas gdy na wsiach i w mniejszych miastach odsetek ten oscyluje wokół średniej krajowej. Co ciekawe, czytelnicy są również bardziej aktywni społecznie częściej angażują się w wolontariat (57%) i działalność organizacji społecznych (36%) niż osoby nieczytające.
Powrót do bibliotek publicznych
Jednym z najbardziej znaczących trendów 2025 roku jest wzrost roli bibliotek publicznych. Po raz pierwszy od czasów pandemii odsetek osób pozyskujących książki z tego źródła przekroczył poziom z 2019 roku, osiągając 19%. Biblioteki stały się jedynym źródłem książek, którego znaczenie w ostatnim roku istotnie wzrosło, co badacze wiążą z ich modernizacją i atrakcyjną ofertą nowości.
Mimo wzrostu znaczenia bibliotek, zakup własny pozostaje najczęstszym sposobem zdobywania lektur (43%), choć zanotowano tu spadek w porównaniu do rekordowego roku 2024. Coraz rzadziej korzystamy też z domowych księgozbiorów (tylko 10% wskazań), co sugeruje silną orientację na rynkowe nowości.
W 2025 roku Polacy najchętniej sięgali po literaturę rozrywkową:
- Kryminały, sensacja i thrillery – to absolutny lider, czytany przez 27% ogółu czytelników (30% kobiet i 22% mężczyzn).
- Literatura obyczajowa i romanse – zajmuje drugie miejsce (19%), będąc domeną niemal wyłącznie kobiet.
- Non-fiction – biografie, reportaże i historia XX wieku cieszą się stabilnym zainteresowaniem 19% odbiorców.
- Poradniki i self-care – po publikacje psychologiczne i rozwojowe sięga 14% czytelników, traktując je jako praktyczne narzędzia do samodoskonalenia.
W rankingach najpoczytniejszych autorów od lat niepodzielnie króluje Remigiusz Mróz. W zestawieniu za 2025 rok wysoko uplasowali się także autorzy poradników psychologicznych, tacy jak Ewa Woydyłło (20. miejsce) oraz klasycy literatury, jak George Orwell.
Przyszłość w wielu formatach
Choć papier pozostaje standardem, cyfryzacja postępuje. Fani fantastyki najczęściej ze wszystkich grup wybierają formaty cyfrowe, a młodzież coraz chętniej korzysta z kodów dostępu do e-booków i audiobooków oferowanych przez biblioteki. Rynek 2025 roku pokazuje, że polski czytelnik jest coraz bardziej świadomy, wybiera lektury odpowiadające jego pasjom i coraz chętniej wraca do bibliotek, które stały się nowoczesnymi centrami kultury.