Kanada w Unii Europejskiej- kierunki rozwoju
Dwudziestego stycznia Donald Trump został zaprzysiężony na 47. prezydenta Stanów Zjednoczonych, a już podjął wiele ważnych decyzji. Zdecydował on o opuszczeniu WHO, a powodem tej decyzji były nadmierne obciążenia finansowe w organizacji. Opuszczenie struktur WHO przez Stany Zjednoczone stanowi znaczne wyzwanie również dla tej organizacji, gdyż wielu ekspertów epidemiologicznych pochodzi z USA. Jednakże znacznie ważniejsze postanowienia zostały podjęte w polityce zagranicznej. Wydaje się, że decyzje podejmowane przez Donalda Trumpa są niespodziewane, a ewentualne ich wykonanie wiązałoby się z licznymi konsekwencjami dla całego świata. Tak jak Zmiana nazwy Zatoki Meksykańskiej na Zatokę Amerykańską czy groźba zawłaszczenia terytorium Grenlandii.
Próba Inkorporacji Kanady
Wydaje się, że sztuka rządzenia obecnego prezydenta w dłuższej perspektywie będzie błędna i może doprowadzić do izolacjonizmu USA w relacjach międzynarodowych. Trump chce wzmocnić sytuację gospodarczą USA, realizując politykę przyłączania nowych terytoriów np. Kanady. Trzeba jednak zauważyć, że Kanada jest niezależnym państwem, a więc próba jej inkorporacji, stanowić będzie rażące złamanie prawa międzynarodowego (zasady suwerenności). Ewentualne działania zbrojne USA będą przedstawiane jako działania „demokratyczne”. Czy przez najbliższe 4 lata będziemy świadkami rezygnacji z polityki „śpiącego Joe” i czy nowa polityka realnie zwiększy globalne bezpieczeństwo? W kręgu kluczowych decyzji nowego prezydenta USA leży m.in. przyłączenie Kanady i uczynienie z niej 51. stanu Stanów Zjednoczonych. W styczniu 2025 r. zarówno USA oraz Kanada obciążyły się wzajemnie sankcjami. Mimo że „wojna celna” była krótkotrwała to była bardzo efektowna. Oprócz obecnej rywalizacji Kanady z USA, państwo spod znaku „klonowego liścia” zmaga się także z licznymi problemami wewnętrznymi. Kanada pod rządami premiera Justina Trudeau znacząco osłabła gospodarczo. Obecnie ponad 50% Kanadyjczyków deklaruje, że chęć posiadania własnego domu przy obecnej sytuacji ekonomicznej państwa, prawdopodobnie nigdy się nie spełni. Większość Kanadyjczyków skarży się na pogorszenie standardu życia pod rządami byłego przewodniczącego partii liberalnej. Na początku roku premier Kanady złożył rezygnację ze stanowiska szefa partii, co jednocześnie oznacza, że kończy swoją misję jako premier, ale pozostaje na stanowisku do momentu wyboru swojego następcy. Oficjalnym powodem rezygnacji miała być słabnąca rola partii liberalnej oraz konflikty personalne w gabinecie premiera.
Problemy wewnętrzne Kanady
Polityka premiera Kanady w dużym stopniu opierała się, podobnie jak obecna polityka UE na nadziei, że migranci pobudzą wzrost gospodarczy. Niestety jest to droga donikąd. Obecnie migranci stanowią zdecydowanie większe zagrożenie niż szanse na rozwój gospodarczy. Ponadto zarówno Kanadę, jak i Unię Europejską łączy problem braku konkurencyjności gospodarek. Jednak oba podmioty polityczne łączą nie tylko wspólne problemy. W przypadku wzmocnienia współpracy w ramach CETA (tj. kanadyjsko-unijna umowa o wolnym handlu), oba podmioty byłyby w posiadaniu głównych globalnych szlaków handlowych. W Kanadzie znajdują się również liczne surowce np. ropa naftowa, lit czy nikel, które są niezbędne w produkcji półprzewodników oraz samochodów elektrycznych. Wzmocnienie relacji gospodarczych Kandy i UE stanowi dla państwa „klonowego liścia” strategiczną decyzję. Warto wspomnieć, że USA odpowiada za blisko 80% bilansu handlowego Kanady. Natomiast relacje gospodarcze z UE stanowią jedynie 10% bilansu handlowego tego państwa. Ponadto Kanada znacząco traci na handlu z USA, realizując transakcje, szczególnie handel ropą naftową, znacznie poniżej cen rynkowych. Obecnie to gospodarka świadczy głównie o pozycji państwa w stosunkach międzynarodowych. Wzmocnienie relacji gospodarczych, a w przyszłości może również politycznych Kanady z UE, spowoduje uniezależnienie od wpływów Stanów Zjednoczonych szczególnie w gospodarce i bezpieczeństwie, jak również będzie to szansa na zmniejszenie presji politycznej. Kanada ma również bliskie związki kulturowe z UE. Około 1/5 obywateli mówi w języku francuskim, a zgodnie z danymi z ostatniego spisu powszechnego 18% społeczeństwa porozumiewa się dwoma językami. Kanada jest również istotnym graczem z punktu widzenia polskiego interesu. Kanadyjczycy doceniają zaangażowanie Polski w relacjach handlowych z państwem „klonowego liścia” w ramach UE. Premier Trudeau wskazywał podczas ostatniego spotkania z premierem Polski Donaldem Tuskiem na szansę wzmocnienia bilateralnej współpracy w dziedzinie militarnej i technologicznej. Należy przypomnieć, że od stycznia Polska przejęła prezydencję w Radzie UE, więc jest to dodatkowy argument za wzmocnieniem relacji europejsko- kanadyjskich.
Hipotetyczna akcesja Kanady do UE
Wydaje się oczywistym fakt, że Kanada nie zostanie 28 państwem Unii Europejskiej. Gdyby hipotetycznie doszło do akcesji, byłaby to niezwykle kontrowersyjna decyzja wobec blisko 50-letnich starań o członkostwo w UE Republiki Turcji, wokół której toczone są liczne dyskusję, a jednym z głównych argumentów przeciw akcesji jest aspekt geograficzny- większa część terytorium Turcji nie leży w Europie. Jednakże bardzo prawdopodobne jest wzmocnienie relacji gospodarczych między UE a Kanadą w dziedzinie handlu surowcami i technologią. Sposobem na wzmocnienie współpracy z Kanadą mogłaby być również unijna polityka sąsiedztwa. Jak wskazuje „The Economist” Kanadyjczycy są „honorowymi Europejczykami”, gdyż wyznają i realizują tożsame wartości. Pogłębienie współpracy europejsko-kanadyjskiej będzie istotne również w sferze symbolicznej. Robert Schuman, jeden z ojców założycieli UE i współtwórca koncepcji integracji europejskiej, twierdził, że model współpracy europejskiej będzie ewoluował na skalę globalną. Być może jesteśmy świadkami realizacji tej koncepcji.