Choć tegoroczna kampania prezydencka dobiegła końca, Adrian Zandberg, współprzewodniczący partii Razem, nadal aktywnie pracuje nad utrzymaniem i poszerzaniem swojego elektoratu. Niniejsza analiza skupia się na różnicach i podobieństwach w sposobie przedstawiania jego postaci w mediach społecznościowych, publicznych i komercyjnych. Zostaną tu uwzględnione elementy języka, narracji oraz emocji obecnych w omawianych materiałach.
TikTok
Do analizy wybrano trzy nagrania twórców aktywnych na TikToku: Adama.kropki, Agaty Marszałkowskiej oraz projektu Orientuj.się, którzy zajmują się tematyką społeczno-polityczną.
Adam.kropka prezentuje materiał komentujący debatę wyborczą, jednoznacznie opowiadając się po stronie Zandberga. Przedstawia jego postulaty oraz krytykuje działania prezesa InPostu, Rafała Brzoski. Dzieląc się osobistym doświadczeniem związanym z firmą, autor wzmacnia emocjonalny przekaz i pozytywny wizerunek Zandberga jako jedynego kandydata, który poruszył temat nieetycznych praktyk korporacyjnych.
Agata Marszałkowska skupiła się na krytyce Sławomira Mentzena – przeciwnika politycznego Zandberga – oraz jego elektoratu. W jej filmie pojawia się zarzut hipokryzji wyborców Mentzena, który – mimo radykalnych poglądów – zdobył szerokie poparcie dzięki aktywności w social mediach. Marszałkowska sugeruje, że niektóre postulaty, które przyciągnęły wyborców, wcale nie są autorstwa Mentzena.
Orientuj.się reprezentuje odmienne podejście – zamiast komentowania polityki, zespół tworzy treści edukacyjne i wywiady z politykami, które mają charakter bardziej przystępny i nieformalny. Używają prostego języka, zadają zaskakujące pytania, a przez humorystyczny ton zacierają granicę między politykiem a zwykłym człowiekiem. Przykładem jest pytanie do Zandberga o bycie „potężnym Duńczykiem” oraz żartobliwe odniesienia do jego rzekomego komunizmu, na które ten odpowiada wprost, że jest socjaldemokratą. Twórcy posługują się teorią ramowania (framing), przedstawiając Zandberga w kontekście bliskim odbiorcy, co sprzyja jego pozytywnemu odbiorowi.
Media tradycyjne
Do analizy z mediów tradycyjnych wybrano materiały z Polsatu i Telewizji Republika.
W materiale Polsatu zatytułowanym „Zandberg uderza w rząd. Będę używał brzydkich słów”, już sam nagłówek nosi znamiona clickbaitu i świadczy o tabloidyzacji debaty politycznej. Mimo to wywiad zawiera merytoryczne wątki – polityk wypowiada się m.in. na temat ochrony zdrowia, budowy elektrowni jądrowych czy problemów z mieszkaniami. Redaktor dopytuje o program wyborczy, moderując rozmowę i kierując ją zgodnie z założeniami teorii Agenda Setting, która wskazuje, że media kształtują hierarchię tematów ważnych dla opinii publicznej. Z kolei Zandberg stosuje framing, przedstawiając PO i PiS jako niewiarygodne i niekompetentne partie.
W Telewizji Republika wykorzystano dwa materiały. W pierwszym – „Zandberg: milionerzy powinni płacić większe podatki!” – prowadząca Danuta Holecka przyjmuje lekko ironiczny ton, próbując sprowokować gościa. Pomimo tego, rozmowa nie przeradza się w konflikt. Omawiane są konkretne tematy: polityka mieszkaniowa, podatki dla bogatych, składka zdrowotna – co wpisuje się w ramy Agenda Setting i framingu, choć z bardziej neutralnym podejściem niż sugerowałby tytuł.
Drugi materiał to komentarz doradcy Prezydenta RP Błażeja Pobożego, odnoszący się do gestu Zandberga wobec Karola Nawrockiego. Poboży – choć reprezentuje przeciwne środowisko polityczne – chwali Zandberga za to, że ten jako jedyny polityk odniósł się do braku gratulacji ze strony Donalda Tuska. Ten jednostronny wybór tematu jest przykładem framingu, budującego pozytywny obraz Zandberga kosztem przeciwników.
Media internetowe
Portal Interia prezentuje Zandberga w sposób wyważony, choć niepozbawiony elementów emocjonalnych. Analizowane materiały pochodzą z okresu po wyborach prezydenckich i dotyczą jego wystąpień sejmowych, w których ostrzegał, że jeśli sytuacja polityczna się nie zmieni, za dwa lata premierem może zostać Sławomir Mentzen. Wypowiedź ta spotkała się z ostrą reakcją, m.in. ze strony Szymona Hołowni.
Choć artykuły mają informacyjny charakter, już same nagłówki wskazują na zastosowanie Agenda Setting i elementów tabloidyzacji – przyciągają uwagę kontrowersyjną treścią i silnym nacechowaniem emocjonalnym. Jednocześnie wpisują się w strategię PR, ponieważ prezentują Zandberga jako polityka wyrazistego i odważnego.
Wnioski
Analiza pokazuje, jak różne typy mediów kreują odmienne obrazy tego samego polityka. TikTok umożliwia bardziej osobiste i emocjonalne przedstawienie Zandberga, często w sposób przyjazny i przystępny dla młodszej publiczności. Twórcy – niezależni od linii redakcyjnej – mają większą swobodę w wyrażaniu opinii, co często skutkuje pozytywnym odbiorem polityka.
W mediach publicznych, mimo zachowania pozorów neutralności, dominuje język nacechowany emocjonalnie i sensacyjnie – zwłaszcza w tytułach. To z kolei wpływa na percepcję widza, który może odbierać polityka przez pryzmat formy, a nie treści.
Media komercyjne, takie jak Interia, choć pozornie neutralne, również stosują mechanizmy wpływu – szczególnie przez nagłówki i selekcję wypowiedzi, które mają przyciągać uwagę i zwiększać klikalność.
Podsumowanie
Różnice w sposobie przedstawiania Adriana Zandberga pokazują, jak istotną rolę odgrywają media w kształtowaniu opinii publicznej. Kluczowe znaczenie ma nie tylko to, co polityk mówi, ale jak jest to prezentowane. Dlatego tak ważna jest świadomość odbiorców i umiejętność krytycznego odbioru przekazów medialnych.
W czasach nadmiaru informacji, emocjonalnych narracji i natychmiastowego reagowania w social mediach, granica między informowaniem a manipulacją zaciera się coraz bardziej. W przypadku polityków takich jak Zandberg, media mogą zarówno pomóc w budowaniu zaufania, jak i – poprzez odpowiednie ramowanie – skutecznie je podważyć.
ŹRÓDŁA:
- https://vm.tiktok.com/ZNdSfgPaK/
- https://vm.tiktok.com/ZNdSf79Uu/
- https://vm.tiktok.com/ZNdSfxUw6/
- https://www.youtube.com/watch?v=eEEH36rJWto
- https://www.youtube.com/watch?v=BLs39PaStbo
- https://www.youtube.com/shorts/vOcrDfeSBoI?si=JGH6r8SEjRMK1ZZY
- https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-zandberg-przestrzega-rzad-to-bedzie-wylacznie-wasza-odpowied,nId,21824296
- https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-zandberg-o-poparciu-rzadu-w-wotum-zaufania-zbyt-wielu-obietn,nId,7978221
- https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-tym-razem-zaglosuja-inaczej-deklaracja-zandberga-chodzi-o-wo,nId,21824456
Autorki: Joanna Zalewska, Weronika Skoczylas